ค่า UPF ของผ้าไม่ได้มาจากชนิดเส้นใยอย่างเดียว แต่มาจากความแน่นของการทอ น้ำหนักผ้า และสีรวมกัน โพลีเอสเตอร์ทอแน่นจึงทำ UPF ได้ 30 ถึง 50+ ขณะที่คอตตอนบางที่ไม่ผ่านการตกแต่งอาจอยู่แค่ UPF 5 ถึง 15 การเลือกผ้าจึงต้องดูสเปกการทอ ไม่ใช่แค่ชื่อเส้นใย
UPF มาจากความแน่นการทอ น้ำหนักผ้า และสี
UPF ย่อมาจาก Ultraviolet Protection Factor เป็นค่าบอกว่าผ้ากันรังสียูวีได้แค่ไหน ต่างจาก SPF ของครีมกันแดดตรงที่ UPF วัดที่เนื้อผ้า
| ระดับ UPF | กันรังสียูวีได้ | ระดับการป้องกัน |
|---|---|---|
| UPF 15-24 | ราว 93.3-95.9% | ดี |
| UPF 25-39 | ราว 96.0-97.4% | ดีมาก |
| UPF 40-50+ | ราว 97.5% ขึ้นไป | ยอดเยี่ยม |
ค่า UPF 50+ คือระดับสูงสุดที่ติดฉลากได้ หมายถึงผ้ายอมให้ยูวีผ่านน้อยกว่า 2% หรือกันได้อย่างน้อย 98% ทั้งยูวีเอและยูวีบี การทดสอบมีมาตรฐานสากลรองรับ เช่น AS/NZS 4399 ของออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ซึ่งเป็นมาตรฐานบุกเบิก และ AATCC 183 ของสหรัฐฯ
ข้อได้เปรียบอีกอย่างของโพลีเอสเตอร์คือยังกันยูวีได้แม้ผ้าเปียก ซึ่งสำคัญกับงานที่เหงื่อออกมากหรือเจอฝน
โพลีเอสเตอร์ระบายเหงื่อ คอตตอนอมเหงื่อ เพราะอะไร
- คอตตอน เป็นเส้นใยที่ดูดซับน้ำได้มาก อุ้มได้หลายเท่าของน้ำหนักตัวเอง แต่เก็บความชื้นไว้ในเนื้อผ้า ทำให้เสื้อเปียกเหนอะและแห้งช้า
- โพลีเอสเตอร์ มีผิวที่ไม่ชอบน้ำ ผสานกับโครงสร้างเส้นใยแบบร่องเล็ก ที่ส่งความชื้นจากผิวหนังไปยังผิวนอกของผ้าเพื่อระเหย จึงรู้สึกแห้งสบายกว่าในสภาพร้อนชื้น
กลไกนี้อธิบายว่าทำไมเสื้อกีฬาแทบทั้งหมดจึงใช้โพลีเอสเตอร์ ส่วนคอตตอนเหมาะกับงานแคชวลในร่มมากกว่างานกลางแดด
เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ความสบาย ในปี 2024 ประเทศไทยเผชิญคลื่นความร้อนทำลายสถิติ สกลนครวัดอุณหภูมิในที่ร่มสูงถึง 47.7 องศาเซลเซียสเมื่อ 28 เมษายน และกรุงเทพฯ มีค่าดัชนีความร้อนทะลุระดับอันตรายอย่างยิ่งเกิน 52 องศาเซลเซียส จนทางการต้องออกประกาศเตือนและมีผู้เสียชีวิตจากฮีตสโตรกหลายสิบราย
ตารางเลือกเนื้อผ้าตามการใช้งาน
| เนื้อผ้า | ระบายเหงื่อ | กันยูวี | สัมผัสและการระบายอากาศ | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| คอตตอน 100% | ต่ำ อมเหงื่อ | ต่ำถ้าทอบาง | นุ่ม โปร่ง | เสื้อแคชวล งานในร่ม |
| TC ผสมฝ้ายกับโพลี | ปานกลาง | ปานกลาง | สมดุล รีดง่าย | ยูนิฟอร์มทั่วไป โปโล |
| โพลีเอสเตอร์ไมโครไฟเบอร์ | สูง | สูงเมื่อทอแน่น | เบา แห้งไว | เสื้อกีฬา เสื้อวิ่ง |
| โพลีผสมสแปนเด็กซ์ | สูง | สูง | ยืดหยุ่น กระชับ | ชุดออกกำลัง ฟิตเนส |
| คอตตอนตกแต่งพิเศษ | ปานกลาง | สูงขึ้นถ้าทอแน่นหรือสีเข้ม | นุ่ม | งานกลางแจ้งที่เน้นสัมผัสฝ้าย |
ความต่างของคอตตอนแต่ละเกรดอยู่ที่ Combed กับ OE ต่างกันยังไง ส่วนการเลือกเนื้อโปโลแยกตามสายงานอยู่ที่ แกรมผ้าโปโลกี่ GSM ถึงทนซักทุกวัน
เลือกให้ตรงงานสี่แบบ
- งานกลางแจ้ง ก่อสร้าง และเดลิเวอรี เน้นกันยูวีสูงและระบายเหงื่อ เลือกโพลีเอสเตอร์ทอแน่นหรือผ้าตกแต่งกันยูวี สีไม่อ่อนจนเกินไป งานที่ต้องมองเห็นตัวชัดเพิ่มแถบสะท้อนแสงตาม มาตรฐาน ISO 20471
- เสื้อกีฬา เสื้อวิ่ง และเสื้อทีม ไมโครไฟเบอร์โพลีเอสเตอร์น้ำหนักเบา แห้งไว เหมาะพิมพ์ลายเต็มตัวด้วย งานซับลิเมชัน
- ยูนิฟอร์มออฟฟิศและงานบริการในร่ม TC หรือคอตตอนผสม สมดุลระหว่างสัมผัสนุ่มและการดูแลง่าย
- งานที่กังวลเรื่องกลิ่นอับ เลือกโครงสร้างผ้าโปร่งอย่างเบิร์ดอาย หรือผ้าลดกลิ่น รายละเอียดอยู่ที่ ผ้าลดกลิ่นอับสำหรับยูนิฟอร์ม
ข้อแลกเปลี่ยนที่ต้องยอมรับ
โพลีเอสเตอร์แม้ระบายเหงื่อและกันยูวีดี แต่ระบายอากาศน้อยกว่าคอตตอนถ้าไม่ออกแบบโครงสร้างมาให้โปร่ง หลายแบรนด์จึงเลือกผ้าผสมหรือผ้าที่ผ่านการตกแต่งเพื่อรวมข้อดีของทั้งสองฝั่ง
อีกข้อคือสีเข้มกันยูวีได้ดีกว่าแต่สะสมความร้อนมากกว่า และน้ำหนักผ้าที่มากขึ้นก็ทำให้ร้อนขึ้นเช่นกัน การเลือกแกรมให้พอดีอยู่ที่ Boxy Fit ต้องใช้ผ้ากี่ GSM
ส่งลักษณะงานและสภาพแวดล้อมที่ต้องใช้มาให้ทีมงาน Thana Plus 153 แนะนำเนื้อผ้าและขอตัวอย่างมาลองสัมผัสก่อนสั่งผลิตจริงได้
แหล่งอ้างอิง
- Which Offers Better UV Protection: Cotton or Polyester? — Real Thread
- UV Protection Fabric: Complete Guide to UPF Clothing — Align Textile
- Polyester versus Cotton: Best Applications in Sportswear — Szoneier
- AATCC 183 Testing: Adding Value to Sun-Protective Textiles — Chiuvention
- AS/NZS 4399:2017 – norms & standards — Scandiagear
- Thailand heat index soars to ‘extremely dangerous’ levels, 30 deaths reported — The Watchers
- Hottest Place in Thailand – Record High Temperature 2024 — MySakonNakhon



