ค่าแรงที่ขยับขึ้น 30 บาทต่อวันเพิ่มต้นทุนเสื้อต่อตัวราวห้าสิบสตางค์ในงานล็อตใหญ่ ไม่ใช่หลักสิบอย่างที่หลายคนกลัว เพราะค่าแรงถูกหารเฉลี่ยไปในจำนวนเสื้อที่คนงานหนึ่งคนทำได้ต่อวัน ตัวที่ขยับราคาต่อตัวแรงกว่าคือราคาผ้าและเทคนิคงานพิมพ์
คำนวณให้เห็นว่าเพิ่มต่อตัวเท่าไหร่
ตัวเลขชุดนี้ใช้อธิบายหลักการคิดเท่านั้น ไม่ได้เป็นเรตราคาของโรงงานแห่งใดแห่งหนึ่ง
สมมติค่าแรงขยับจาก 370 เป็น 400 บาทต่อวัน เท่ากับเพิ่มขึ้น 30 บาทต่อคนต่อวัน ถ้าคนงานสายเย็บ 1 คน ทำงานส่วนของเสื้อได้ราว 60 ตัวต่อวัน ต้นทุนค่าแรงที่เพิ่ม เท่ากับ 30 หารด้วย 60 หรือราว 0.50 บาทต่อตัว
ตรรกะสำคัญคือยิ่งผลิตจำนวนมาก ค่าแรงเฉลี่ยต่อตัวยิ่งถูกลง เพราะคนงานหนึ่งคนทำเสื้อได้หลายสิบตัวต่อวัน ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจึงถูกหารเฉลี่ยไปในหลายตัว
ตรงข้ามกับงานที่ใช้แรงงานเข้มข้นต่อชิ้น เช่นงานปักลายละเอียดหรืองานเย็บทรงซับซ้อน ที่คนงานทำได้น้อยชิ้นต่อวัน ค่าแรงจึงสะท้อนในราคาต่อตัวชัดกว่ามาก การเลือกโมเดลผลิตให้เหมาะกับจำนวนอยู่ที่ Print on Demand เทียบกับสั่งผลิตจริง
ค่าแรงกระทบต้นทุนก้อนไหน
ต้นทุนเสื้อยืดหนึ่งตัวประกอบด้วยสี่ก้อนคร่าว ๆ
- เนื้อผ้า มักเป็นก้อนใหญ่ที่สุด ผันตามราคาฝ้ายและเกรดผ้า
- ค่าตัดเย็บ ค่าแรงคนเย็บ ตัด และแพ็ก ส่วนนี้ผูกกับค่าแรงขั้นต่ำโดยตรง
- งานพิมพ์และสกรีน ค่าบล็อก ค่าหมึก และค่าแรงช่างสกรีน ขึ้นกับเทคนิคและจำนวนสี
- ค่าดำเนินการ ค่าไฟ ค่าขนส่ง ค่าบริหารจัดการ และกำไรโรงงาน
ค่าแรงขั้นต่ำกระทบข้อ 2 และบางส่วนของข้อ 3 เป็นหลัก ฝั่งวัตถุดิบที่ผันผวนพร้อมกันอยู่ที่ ฝ้ายถูกลงแต่เสื้อไม่ถูกตาม และต้นทุนแรงงานอีกก้อนที่ขยับปี 2569 อยู่ที่ เพดานประกันสังคมขึ้นเป็น 17,500
400 บาทบังคับใช้ที่ไหนบ้าง
ตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับที่ 14 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2568 อัตราค่าจ้างขั้นต่ำถูกแบ่งเป็น 17 ระดับ ตั้งแต่ 337 ถึง 400 บาทต่อวันตามสภาพเศรษฐกิจและค่าครองชีพของแต่ละพื้นที่
| กลุ่ม | พื้นที่หรือประเภทกิจการที่ได้ 400 บาท |
|---|---|
| พื้นที่ | กรุงเทพมหานคร ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง ภูเก็ต อำเภอเกาะสมุย |
| กิจการโรงแรม | โรงแรมประเภท 2 3 และ 4 ทั่วประเทศ |
| สถานบริการ | สถานบริการตามกฎหมายทั่วประเทศ |
อัตราต่ำสุดที่ 337 บาทต่อวันอยู่ในจังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลา ส่วนจังหวัดอื่นอยู่ระหว่างสองอัตรานี้
จุดที่คนสั่งผลิตต้องเข้าใจคือโรงงานตัดเย็บและงานพิมพ์ส่วนใหญ่กระจุกตัวในพื้นที่อุตสาหกรรมอย่างกรุงเทพฯ ปริมณฑล และชายฝั่งตะวันออก ซึ่งอยู่ในโซน 400 บาทพอดี ต้นทุนแรงงานของสายผลิตจริงจึงขยับตามอัตรานี้เป็นหลัก
เป้าหมาย 600 บาทปี 2570
ค่าแรง 400 บาทเป็นขั้นแรกของนโยบายที่ตั้งเป้าดันค่าแรงขั้นต่ำแตะ 600 บาทต่อวันภายในปี 2570 รัฐบาลเลือกทยอยขึ้นแบบขั้นบันไดแทนการขึ้นทีเดียว เพราะประเมินว่าแรงงาน SME กว่า 3 ถึง 4 ล้านคนอาจเสี่ยงตกงานหากปรับพรวดเดียว
สาระสำคัญสำหรับเจ้าของแบรนด์คือแนวโน้มต้นทุนแรงงานเป็นขาขึ้นชัดเจนในระยะ 2 ถึง 3 ปีข้างหน้า การวางแผนต้นทุนวันนี้จึงควรเผื่อสมมติฐานว่าค่าแรงจะสูงขึ้นอีก ไม่ใช่คงที่
ห้าวิธีปรับตัว
- รวมยอดสั่งเป็นล็อตใหญ่ขึ้น ลดจำนวนครั้งที่ต้องเซ็ตเครื่องและตั้งบล็อก และเฉลี่ยค่าแรงต่อตัวให้ต่ำลง จุดเริ่มที่คุ้มอยู่ที่ เช็กลิสต์ก่อนสั่งผลิตเสื้อยืดล็อตแรก
- เลือกเทคนิคพิมพ์ให้เหมาะกับจำนวน งานจำนวนไม่มากแต่หลายสี งานพิมพ์ดิจิทัลอย่าง DTF ช่วยลดค่าแรงตั้งบล็อกและเซ็ตสีเทียบกับสกรีนแบบเดิม
- ออกแบบให้ผลิตง่าย ลายและทรงที่ไม่ซับซ้อนเกินจำเป็นลดชั่วโมงแรงงานต่อชิ้นโดยไม่ลดคุณค่าที่ลูกค้าจับต้องได้
- ขายที่คุณค่า ไม่ใช่ตัดราคา เมื่อต้นทุนพื้นฐานทั้งอุตสาหกรรมขยับพร้อมกัน การแข่งกดราคาจะเจ็บตัวก่อน แนวทางอยู่ที่ แบรนด์เสื้อไทยอยู่รอดยุค Shein และ Temu ยังไง
- ล็อกราคากับโรงงานล่วงหน้า คุยแผนการผลิตทั้งปีเพื่อล็อกเรตก่อนค่าแรงรอบใหม่ ช่วยให้คำนวณกำไรได้แม่นขึ้น
ค่าแรงที่สูงขึ้นทำให้การผลิตในไทยยังคุมคุณภาพและสื่อสารได้ง่ายกว่าการไล่ตามของถูกจากต่างประเทศ ถ้าแบรนด์วางจุดขายที่คุณภาพและความเร็วในการส่งมอบ ต้นทุนแรงงานที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อยจะกลายเป็นการลงทุนที่คุ้ม
ส่งงบและจำนวนที่มีมาให้ทีมงาน Thana Plus 153 ประเมินได้ที่ หน้าติดต่อ ว่าควรผลิตด้วยเทคนิคไหนให้ต้นทุนต่อตัวคุ้มที่สุด
แหล่งอ้างอิง
- ราชกิจจานุเบกษา ประกาศค่าแรงขั้นต่ำ 400 บาทต่อวัน เริ่ม 1 ก.ค. 68 (Sanook)
- ราชกิจจาฯ ประกาศอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ ฉบับที่ 14 สูงสุด 400 บาท (ไทยรัฐ)
- อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ — กระทรวงแรงงาน
- ครม. เห็นชอบค่าจ้างขั้นต่ำ 400 บาท/วัน ใน 3 กลุ่ม เริ่ม 1 ก.ค. 68 (กรมประชาสัมพันธ์)
- New 400-Baht Minimum Wage to Apply in Bangkok and to Selected Businesses (Nishimura & Asahi)
- Pipat Ratchakitprakarn’s Vision: Elevating Thailand’s Minimum Wage to 600 Baht by 2027 (THAI.NEWS)
